ปรากฏการณ์และทางช้างเผือก
ฟ้ามีเรื่องเกิดขึ้นทุกคืน แต่ส่วนใหญ่ต้องใช้กล้อง ต้องรู้ตำแหน่ง หรือเกิดตอนที่ที่นี่ยังสว่างอยู่ ปฏิทินรับเฉพาะเรื่องที่คนทั่วไปเงยหน้าแล้วเห็น และบอกสิ่งเดียวที่คนอยากรู้: ต้องออกไปดูกี่โมง มองทางไหน ทางช้างเผือกไม่ใช่เหตุการณ์วันเดียว จึงบอกเป็นช่วงเวลาของแต่ละคืนแทน
อะไรนับว่าใหญ่
ต้องผ่านครบสามข้อ: เห็นด้วยตาเปล่า อยู่เหนือขอบฟ้าของที่ที่ผู้ใช้อยู่ และเกิดตอนที่ฟ้ามืดพอ ข้อสองกับข้อสามคิดใหม่ทุกครั้งที่ที่ของฟ้าเปลี่ยน ปรากฏการณ์เดียวกันจึงขึ้นปฏิทินของคนกรุงเทพฯ แต่อาจไม่ขึ้นของคนลอนดอน
| ชนิด | ขึ้นปฏิทินเมื่อ | ในฉากนี้ | บนตารางเดือน |
|---|---|---|---|
| ข้างขึ้นข้างแรม | ทุกครั้ง สี่จังหวะต่อรอบ | 3, 10, 18, 26 ต.ค. | รูปดวงจันทร์ที่มุมวัน |
| จันทร์เต็มดวงใกล้โลก | เต็มดวงที่ระยะไม่เกิน 362,000 กม. | 24 พ.ย. (360,754 กม.) และ 24 ธ.ค. (356,729 กม. ใกล้สุดของปี)26 ต.ค. อยู่ที่ 368,859 กม. จึงเป็นเต็มดวงธรรมดา | ป้ายฟ้า |
| ดาวเคราะห์ใกล้โลก | ดาวอังคาร ดาวพฤหัสบดี ดาวเสาร์ ตอนอยู่ตรงข้ามดวงอาทิตย์ สว่างที่สุดของปีและเห็นทั้งคืน | ดาวเสาร์ 4 ต.ค. แมกนิจูด 0.2 | ป้ายฟ้า |
| ดาวเคียงเดือน ดาวเคียงกัน | ห่างกันไม่เกิน 2° และสูงเกิน 10° ในช่วงฟ้ามืด | จันทร์กับดาวพฤหัสบดี 3 พ.ย. ห่าง 0.6° ดาวอังคารกับดาวพฤหัสบดี 16 พ.ย. ห่าง 1.2° | ป้ายฟ้า |
| ฝนดาวตก | อัตราสูงสุดตั้งแต่ 20 ดวงต่อชั่วโมง และจุดกระจายขึ้นเหนือขอบฟ้าก่อนฟ้าสาง | โอไรออนิดส์ 21 ต.ค. เจมินิดส์ 14 ธ.ค. | ป้ายฟ้า ในคืนที่มากที่สุด |
| อุปราคา | ดวงอาทิตย์หรือดวงจันทร์ถูกบังให้เห็นจากที่นี่ และอยู่เหนือขอบฟ้าตอนนั้น | ไม่มีในช่วงนี้ครั้งถัดไปที่กรุงเทพฯ คือสุริยุปราคาบางส่วน 2 ส.ค. 2570 ตอนพระอาทิตย์ใกล้ตก ถูกบัง 11% | ป้ายฟ้า |
| ไม่ขึ้นปฏิทิน | ดาวยูเรนัสและดาวเนปจูน จันทรุปราคาเงามัว ฝนดาวตกที่น้อยกว่า 20 ดวงต่อชั่วโมง ดาวพุธซึ่งอยู่ต่ำใกล้ขอบฟ้าเสมอ สิ่งที่เกิดตอนกลางวันหรือใต้ขอบฟ้าของที่นี่ และดาวหาง เพราะต้องใช้ข้อมูลใหม่จากเครือข่าย | ||
รายการและแผ่นรายละเอียด
รายการเปิดจากท้ายหน้าฟ้า เรียงตามวัน มีเฉพาะเรื่องที่ผ่านเกณฑ์ข้างบน แต่ละแถวบอกวิธีดูในบรรทัดเดียว ป้ายขวาบอกว่าดูในเมืองได้หรือต้องไปที่มืด แตะแถว หรือแตะชิปฟ้าในรายการของวัน จะได้แผ่นรายละเอียด ซึ่งมีโดมเล็กชี้ตำแหน่งตอนที่ดีที่สุด และปุ่ม “นัดดู” ที่สร้างนัดของผู้ใช้เองที่เวลานั้น นัดที่สร้างแล้วเป็นกิจกรรมธรรมดา มีสี และ sync ตามปกติ
- หนึ่งบรรทัด หนึ่งคำตอบ แถวในรายการตอบว่าดูเมื่อไรและมองทางไหน ตัวเลขอื่นอยู่ในแผ่นรายละเอียด
- ป้ายขวามีสองแบบ “ตาเปล่า” คือเห็นได้แม้ในเมือง “ต้องฟ้ามืด” คือต้องออกจากแสงเมือง ฝนดาวตกและทางช้างเผือกอยู่กลุ่มหลังเสมอ
- ดวงจันทร์อยู่ในทุกแผ่น เพราะเป็นสิ่งเดียวที่ทำให้คืนที่ควรจะดีกลายเป็นคืนที่มองไม่เห็น เวลาที่แนะนำจึงเลื่อนไปหลังจันทร์ตกเอง
- นัดดู ใส่เวลาเริ่มที่ดีที่สุด ใส่โอกาสเป็น “ดูดาว” และใช้ที่ของฟ้าปัจจุบัน ผู้ใช้แก้ได้ทุกอย่างก่อนบันทึก
ทางช้างเผือก
สิ่งที่คนอยากถ่ายคือใจกลาง ซึ่งเป็นส่วนที่สว่างที่สุดของแถบ แอปบอกว่า “เห็น” เมื่อครบสามอย่าง: ฟ้ามืดสนิท ใจกลางสูงตั้งแต่ 10° และดวงจันทร์อยู่ใต้ขอบฟ้าหรือสว่างไม่ถึงหนึ่งในสี่ แท็บทางช้างเผือกของหน้าฟ้าบอกช่วงของคืนที่เลือก และแท่งรายคืนของเดือนนั้น แถวดวงจันทร์ใต้แท่งอธิบายเองว่าทำไมบางคืนถึงหายไป
- แท่งหนึ่งแท่งคือหนึ่งคืน สูงตามจำนวนชั่วโมงที่เห็นใจกลาง เต็มความสูงที่ 3 ชั่วโมง แท่งสีหมึกคือตั้งแต่ 90 นาที แท่งสีจางคือ 30 ถึง 90 นาที ขีดกลวงคือไม่เห็น
- คืนที่เลือก มีวงรอบแท่ง เว้นจากแท่ง 2 dp แบบเดียวกับแถบที่เลือกในไทม์ไลน์
- ประโยคใต้ตัวเลข บอกทิศและความสูงของใจกลางตอนฟ้าเริ่มมืด กับเวลาที่มันลับขอบฟ้า ซึ่งเป็นสองค่าที่ใช้ตั้งกล้อง
- ที่ที่จะไป ตัวเลขทั้งหมดคิดจากที่ของฟ้าที่เลือกอยู่ เปิดจากนัดที่มีสถานที่ก็ใช้ที่ของนัดนั้น คืนวันที่ 10 ต.ค. ที่ดอยอินทนนท์ ฟ้ามืดช้ากว่ากรุงเทพฯ 8 นาที และใจกลางอยู่ต่ำกว่าเกือบ 4°
- สิ่งที่ไม่รู้ บรรทัดสุดท้ายบอกเสมอว่ายังไม่รวมเมฆและแสงเมือง ในกรุงเทพฯ ตัวเลขนี้คือเวลาที่ควรไปอยู่ในที่มืด ไม่ใช่เวลาที่มองเห็นจากระเบียง
ทั้งปี
หนึ่งคอลัมน์คือหนึ่งคืนของปี 2569 จากหกโมงเย็นด้านบนถึงหกโมงเช้าด้านล่าง สีเป็นสีของฟ้าจริงเหมือนแถบฟ้า แถบสว่างที่ทแยงลงมาคือช่วงที่เห็นใจกลาง ต้นปีต้องตื่นก่อนรุ่งสาง กลางปีเห็นได้ทั้งคืน ปลายปีเหลือแค่หัวค่ำ ริ้วที่ซ้ำทุกเดือนคือดวงจันทร์ เลื่อนเมาส์ไปบนภาพเพื่ออ่านค่าของคืนนั้น
ที่ละติจูดของไทย ฤดูของใจกลางเริ่มปลายเดือนมกราคมและจบต้นเดือนพฤศจิกายน ภาพนี้อยู่ในแท็บทางช้างเผือก ใต้แท่งรายคืน บนจอมือถือกว้าง 332 dp และเลื่อนนิ้วไปบนภาพเพื่ออ่านค่าได้แบบเดียวกัน
ข้อมูลมาจากไหน
ไม่มีอะไรมาจากเครือข่าย สิ่งที่คำนวณได้ก็คำนวณ สิ่งที่คำนวณไม่ได้เป็นตารางเล็ก ๆ ที่มากับแอป
| เรื่อง | ที่มา | ในโค้ด |
|---|---|---|
| ข้างขึ้นข้างแรม ระยะของดวงจันทร์ | คำนวณ | SearchMoonQuarter, SearchLunarApsis ของ Astronomy Engine |
| ดาวเคราะห์ใกล้โลก ดาวเคียงกัน | คำนวณ | SearchRelativeLongitude, AngleBetween ไล่หาทีละคืนในช่วงที่ปฏิทินแสดง |
| อุปราคา | คำนวณ ตามพิกัดของที่ | SearchLocalSolarEclipse, SearchLunarEclipse แล้วตรวจความสูงเหนือขอบฟ้า |
| ฝนดาวตก | ตารางที่มากับแอป: ชื่อ ลองจิจูดของดวงอาทิตย์ตอนมากที่สุด อัตราสูงสุด พิกัดจุดกระจาย | assets/sky/showers.tsv วันที่จริงของแต่ละปีคำนวณจากลองจิจูดของดวงอาทิตย์ ตารางนี้ไม่เปลี่ยนเป็นสิบปี |
| ทางช้างเผือก | คำนวณ จากพิกัดของใจกลางดาราจักร | milkyWayNight(date, place) |
| ชื่อภาษาไทย | ตามที่สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติใช้ | values-th/strings.xml |
วันที่ เวลา ทิศ และระยะทางในหน้านี้คำนวณด้วย Astronomy Engine สำหรับกรุงเทพฯ ยกเว้นอัตราของฝนดาวตก ซึ่งเป็นค่าที่ใช้อ้างกันทั่วไปในที่มืดสนิทและแต่ละปีไม่เท่ากัน